Sinds de fusie van gemeenten in 1976, bestaat Zandhoven uit 5 deelgemeenten : Viersel, Massenhoven, Pulderbos, Pulle en Zandhoven zelf. Het dorp ligt op 13 meter boven de zeespiegel, op de scheiding van 2 valleien : enerzijds deze van de Pulderbossebeek en anderzijds deze van de Tappelbeek. Beide beken behoren tot het stroomgebied van de Kleine Nete en liggen in het oude "Land van Ryen of het Rietland".

VIERSEL

Viersel telt zo' n 1190 inwoners. Het is één van de vroegste Frankische nederzettingen in de Zuiderkempen. Men vond er tal van bronzen en stenen wapens en werktuigen van de voorhistorische mens. De naam Viersel zou van Voorschoten komen, naar een gehucht op het grondgebied van het huidige Viersel. Toen Voorschoten in de 16 de eeuw verwoest werd, verdrong de naam Viersel deze van Voorschoten. Dit bleef echter nog lang de naam van de parochie, die tot in 1839 verbonden was met die van Massenhoven.

MASSENHOVEN

In Massenhoven wonen ruim 1161 inwoners. De Heerlijkheid Massenhoven was tot 1644 eigendom van Filips IV, die haar toen doorverkocht aan Adriaan Brouwers.

Massenhoven heeft in talrijke oorlogen een trieste hoofdrol gespeeld. Tijdens de tachtigjarige Oorlog werd het in 1585 totaal verwoest en uitgemoord, op zes inwoners na. Tijdens de Boerenkrijg verzamelden de verzetstrijders in Massenhoven en ook onder WO II had het dorp veel te lijden onder het oorlogsgeweld.

PULDERBOS

Pulderbos is de derde deelgemeente. Hier wonen 2645 mensen. Het ontstaan van de gemeente Pulderbos hangt samen met de gemeente Pulle. Vermoedelijk ontwikkelde Pulderbos zich rond een Mariakapel in het bos van de parochie Pulle. De aangroei van de bevolking rechtvaardigde de afscheiding, die omstreeks 1200 plaats vond.

Pulderbos was van oudsher een leengoed of heerlijkheid, eigendom van verschillende heren. Het was en is nog steeds een landbouwgemeente. Men vindt er dan ook nog de typische langgevelige Kempense hoeve terug.

PULLE

De op één na laatste deelgemeente is Pulle met zijn 2668 inwoners. Volgens bodemvondsten was Pulle reeds in de Romeinse Tijd bewoond. De naam is afgeleid van Pul of Puldre wat moeras betekent. Ook Pulle was in de loop der tijden eigendom van verschillende heren.

De parochiekerk, toegewijd aan St. Pieter en St. Paulus wordt reeds in 1255 vermeld. Pulle is een landelijke gemeente.

ZANDHOVEN

Tenslotte is er Zandhoven zelf met 4480 inwoners, zodat de fusiegemeente in totaal ruim 12.144 inwoners telt.

Zandhoven zou in de vierde of vijfde eeuw door de Franken gesticht zijn. Vandaar wellicht de typische driehoekige dorpspleinen. Sinds de vijftiende eeuw wordt er in Zandhoven rechtgesproken. Eerst was er hier een Beroepshof gevestigd, na de achttiende eeuw werd dit door een Vredegerecht vervangen. Zandhoven is tenslotte ook een kantonale hoofdplaats en een dekenij.

Wapenschild

Gevierendeeld :

Kwartier 1 : in lazuur drie staande lelies van zilver

Dit kwartier symboliseert de vroegere gemeente Pulderbos. Het vindt zijn oorsprong in het wapen van de familie van den Steene gezeid van Assche, die de heerlijkheid Pulderbos bezat in de 18 de eeuw.

Kwartier 2 : in keel een schildhoofd van zilver, beladen met drie mereltjes van het veld, naast elkaar geplaatst.

Dit gedeelte van het gemeentewapen symboliseert de vroegere gemeente Pulle. Van 1726 af gebruikte de schepenbank van Grobbendonk en Pulle een zegel van zaken waarop het wapen voorkwam van de familie d'Ursel. Na het overlijden van zijn eerste echtgenote hertrouwde Gaspar Schetz, heer van Pulle, met Katarina, dochter van Lanceloot d'Ursel. Koenraad, één van hun zonen nam het wapen van de familie van zijn moeder aan.

Kwartier 3 : in zilver vijf aaneengesloten spitsruiten van keel, dwarsbalksgewijze geplaatst, de tweede overtopt met een mereltje van sabel.

Dit derde kwartier symboliseert de vroegere gemeente Massenhoven. Het gaat terug op het wapen van de familie Cannart d'Hamale, heren van Massenhoven in de 17 de en 18 de eeuw.

Kwartier 4 : in zilver een geledigd leliekruis van sabel en een blokzoom van zestien stukken van keel en van zilver, die van keel beladen met een toren van goud, geopend van lazuur, die van zilver met een ketel van sabel.

Dit kwartier symboliseert de vroegere gemeente Viersel. Het gaat hier om het wapen van de familie de Villegas, heren van Viersel en Hovorst van de tweede helft van de 17 de eeuw tot op het einde van het Ancien Régime.

Schildehouder : een Sint-Amelberga van natuurlijke kleur, staande op een steur van sinopel.

Dit is ontleend aan het bij Koninklijk Besluit van 29 augustus 1842 aan Zandhoven toegekend wapen. Toen Amelberga, een in de achtste eeuw levende Benedictinessenabdis uit het Huis der Pippiniden, na haar overlijden uit de abdij van Munsterbilzen per boot op de Schelde naar Temse gebracht werd, volgde een hele stoet steuren haar. Reeds tijdens haar leven had een grote steur aangeboden haar over de Schelde te brengen.

Begin van deze pagina