Toerisme

Geschiedkundige gegevens over Zandhoven

Sinds de fusie van gemeenten in 1976, bestaat Zandhoven uit 5 deelgemeenten : Viersel, Massenhoven, Pulderbos, Pulle en Zandhoven zelf. Het dorp ligt op 13 meter boven de zeespiegel, op de scheiding van 2 valleien : enerzijds deze van de Pulderbossebeek en anderzijds deze van de Tappelbeek. Beide beken behoren tot het stroomgebied van de Kleine Nete en liggen in het oude "Land van Ryen of het Rietland".

Viersel telt zo' n 1190 inwoners. Het is één van de vroegste Frankische nederzettingen in de Zuiderkempen. Men vond er tal van bronzen en stenen wapens en werktuigen van de voorhistorische mens. De naam Viersel zou van Voorschoten komen, naar een gehucht op het grondgebied van het huidige Viersel. Toen Voorschoten in de 16 de eeuw verwoest werd, verdrong de naam Viersel deze van Voorschoten. Dit bleef echter nog lang de naam van de parochie, die tot in 1839 verbonden was met die van Massenhoven.

In Massenhoven wonen ruim 1161 inwoners. De Heerlijkheid Massenhoven was tot 1644 eigendom van Filips IV, die haar toen doorverkocht aan Adriaan Brouwers.

Massenhoven heeft in talrijke oorlogen een trieste hoofdrol gespeeld. Tijdens de tachtigjarige Oorlog werd het in 1585 totaal verwoest en uitgemoord, op zes inwoners na. Tijdens de Boerenkrijg verzamelden de verzetstrijders in Massenhoven en ook onder WO II had het dorp veel te lijden onder het oorlogsgeweld.

Pulderbos is de derde deelgemeente. Hier wonen 2645 mensen. Het onstaan van de gemeente Pulderbos hangt samen met de gemeente Pulle. Vermoedelijk ontwikkelde Pulderbos zich rond een Mariakapel in het bos van de parochie Pulle. De aangroei van de bevolking rechtvaardigde de afscheiding, die omstreeks 1200 plaats vond.

Pulderbos was van oudsher een leengoed of heerlijkheid, eigendom van verschillende heren. Het was en is nog steeds een landbouwgemeente. Men vindt er dan ook nog de typische langgevelige Kempense hoeve terug.

De op één na laatste deelgemeente is Pulle met zijn 2668 inwoners. Volgens bodemvondsten was Pulle reeds in de Romeinse Tijd bewoond. De naam is afgeleid van Pul of Puldre wat moeras betekent. Ook Pulle was in de loop der tijden eigendom van verschillende heren.

De parochiekerk, toegewijd aan St. Pieter en St. Paulus wordt reeds in 1255 vermeld. Pulle is een landelijke gemeente.

Tenslotte is er Zandhoven zelf met 4480 inwoners, zodat de fusiegemeente in totaal ruim 12.144 inwoners telt.

Zandhoven zou in de vierde of vijfde eeuw door de Franken gesticht zijn. Vandaar wellicht de typische driehoekige dorpspleinen. Sinds de vijftiende eeuw wordt er in Zandhoven rechtgesproken. Eerst was er hier een Beroepshof gevestigd, na de achttiende eeuw werd dit door een Vredegerecht vervangen. Zandhoven is tenslotte ook een kantonale hoofdplaats en een dekenij.