Onkruid in de tuin: mag het in de gft-bak?

Gepubliceerd in , op

Doornappel, Westerse karmozijnbes of andere exoten in je tuin: wat doe je ermee?

Ben je tijdens het onkruid wieden of snoeien in je tuin, al eens één van volgende planten tegengekomen? Let op, ze kunnen immers giftig zijn en daarom mogen ze niet in je gft- of compostbak ! 

Deze planten of besmette plantenresten zijn niet toegelaten bij het groenafval of het gft. Ze mogen niet thuis gecomposteerd worden, maar horen ook niet thuis in een professionele compostering.

Waarom mogen deze planten niet bij het gft?

Doornappel (Datura stramonium)
Er geldt nultolerantie voor deze invasieve exoot omwille van giftigheid voor mens en dier. 
Vanuit voedselveiligheidsoverwegingen moet deze plant verplicht bestreden of verwijderd worden, 
onder andere op landbouwgronden.
Westerse karmozijnbes (Phytolacca americana)
Dit is een invasieve exoot origineel uit Noord-Amerika, die tot 2 meter hoog kan worden. 
De plant bloeit van juli tot september en heeft giftige zaden, bessen en wortels.
Roetschorsziekte (veroorzaakt door de schimmel Cryptostroma corticale)
Roetschorsziekte is een schimmelziekte die voorkomt bij de esdoorn. Bomen met roetschorsziekte 
sterven af, en de schade neemt voornamelijk toe in periodes met droogte en hitte. 
De ziekte verdient voornamelijk aandacht omwille van het gezondheidsrisico: 
de sporen van deze schimmel kunnen de luchtwegen infecteren (cfr. asbest) van mensen 
die worden ingeschakeld om het hout te verwijderen en te verwerken.
Bacterievuur (veroorzaakt door de bacterie Erwinia amylovora)
Bacterievuur is een plantenziekte die vooral meidoorn, peer, appel, vuurdoorn, kweepeer, lijsterbes 
en krentenboompje treft. 
Vele sierstruiken zijn ook gevoelig voor de ziekte. 
De maanden waarin de ziekte in de regel toeslaat zijn mei/juni maar het kan nog tot in augustus. 
Het meest typerende ziektebeeld is de bruin-, zwartverkleuring van de bloesems, vruchten, bladeren en 
jonge twijgen (als door ‘vuur verschroeid’). Twijgen en bladeren krullen daarbij ook typisch om.

Wat doe je er dan mee?

Bomen, aangetast door roetschorsziekte, moeten liefst snel verwijderd worden. Vanwege het gezondheidsrisico is bij het verwijderen van aangetaste bomen voorzichtigheid geboden. 
Bij aantasting door bacterievuur moeten de geïnfecteerde delen verwijderd worden. Desinfecteer het snoeigereedschap na het verwijderen van de aantasting. Vraag eventueel gespecialiseerde hulp. Aangetaste bomen en geïnfecteerde delen moeten verbrand worden.

Laat doornappel en Westerse karmozijnbes niet staan maar trek ze uit (draag handschoenen) en stop de plantenresten meteen in een plastic zak die je dichtbindt. Sorteer de zak bij het huisvuil zodat deze mee wordt afgevoerd voor verbranding. Zo vermijd je dat anderen (kinderen, afvalophalers…) in contact komen met de giftige plantenresten.

Gaat het om een grotere hoeveelheid? Breng de plantenresten, verpakt naar het recyclagepark. Geef duidelijk aan dat het om doornappel of Westerse karmozijnbes gaat en bied het afval aan als grofvuil.

En wat met Japanse duizendknoop en struiken, aangetast door de buxusmot?

De meeste in groenafval aanwezige ziekten/plagen en onkruiden zijn beheersbaar via de professionele compostering. Ook in het kader van de bestrijding van invasieve exoten is afvoer naar professionele compostering in de meeste gevallen een veilige verwerkingswijze. 

Voor volgende planten/invasieve exoten is een professionele composteerinstallatie een veilige verwerkingsmethode:

  • Grote waternavel (hydrocotyle ranunuculoides)
  • Japanse duizendknoop (Fallopia japonica), enkel bovengrondse delen, geen wortels
  • Knolcyperus (Cyperus esculentus)
  • Reuzenbalsemien (impatiens glandulifera)
  • Reuzenbereklauw (Heracleum mantegazzianum)
  • Waterteunisbloem (Ludwigia grandflora)

Planten en bomen, aangetast met volgende bacteriën, virussen of schimmels kunnen eveneens meegegeven worden voor verwerking in een professionele verwerkingsinstallatie: 

  • Bacteriekanker, veroorzaakt door de bacterie Pseudomonas syringae
    Deze ziekte komt voor bij diverse boomsoorten zoals paardenkastanje, maar ook bij steenvruchten zoals perzik, pruim en kers.
  • Iepenziekte, veroorzaakt door de schimmel Ophiostoma ulmi
    Zeer besmettelijke ziekte bij iepen waarbij de bomen eerst verwelken en daarna afsterven.
  • Buxusmot (Cydalima perspectalis) 
    Niet de vlinder maar de rups kan buxusplanten in een ijltempo volledig kaalvreten.
  • Letterzetter (Ips typographus) 
    De donkerbruine kever tast vooral oudere naaldbomen (sparren) aan.
  • Walnootboorvlieg (Rhagoletis completa) 
    De vliegjes, kleiner dan 1 cm, zoeken bolsters van de walnoten om eitjes in te leggen. De larven voeden zich met het bolsterweefsel en zorgen er zo voor dat er secundaire infectie kan optreden door schimmels en andere ziekten.
  • Bruinrot, veroorzaakt door de bacterie Ralstonia solanacearum
    = infectieziekte bij aardappelen
    ! enkel huishoudelijke hoeveelheden zijn via de gft-container toegelaten
  • Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV)
    = verkleuring en vervorming op vruchten en bladeren van tomaten en paprika’s
    ! enkel huishoudelijke hoeveelheden zijn via de gft-container toegelaten

Hoe kan je deze afvalstoffen aanbieden/meegeven?

Lever bovenvermelde afvalstoffen af als groenafval op het recyclagepark of, indien de gemeente dit organiseert, geef ze mee via de inzameling aan huis (op afroep). 

Verkleinde plantenresten, aardappelen met bruinrot en tomaten en paprika’s met ToBRFV mogen aangeboden worden via de gft-container. 

Is thuiscomposteren mogelijk?

Bovenvermeld groenafval dat besmet is met ziekten/plagen of resten van invasieve exoten en quarantaine-organismen zijn niet geschikt om zelf thuis te verwerken. Er is immers geen garantie dat bij het composteringsproces bij je thuis de temperatuur voldoende stijgt om de onkruidzaden en schadelijke organismen te doden. Je riskeert dan via kiemen en zaden in jouw zelf geoogste compost de planten verder te verspreiden in je tuin. Dat risico wil je echt niet lopen.